Ratownictwo Medyczne i Pierwsza Pomoc - Ratunek24.pl

Wszystko o anafilaksji i astmie

Postępowanie podstawowych zespołów ratownictwa medycznego w anafilaksji i zaostrzeniu astmy oskrzelowej.



Anafilaksja oraz jej powikłanie, jakim jest wstrząs anafilaktyczny oraz zaostrzenie astmy oskrzelowej to stany zagrożenia życia, które zespoły ratownictwa medycznego mogą skutecznie leczyć w ramach posiadanych w Polsce uprawnień.


Różnicowanie tych dwóch stanów często jest trudne, gdyż mimo innej patofizjologii mogą dawać podobne objawy, zwłaszcza wtedy, gdy symptomy są skąpe, a pacjent prezentuje niestabilne parametry. Choć farmakoterapia jest podobna, to jednak leczenie pierwszorzutowe jest inne. W poniższym tekście wszystkie leki będą omówione szczegółowo przy stanie, w którym są lekami pierwszego rzutu.



A N A F I L A K S J A


Nie ma jednej definicji anafilaksji. Według Europejskiej Rady Resuscytacji zresztą, ta definicja nie ma szczególnego znaczenia w postępowaniu. Zadaniem ZRM na miejscu zdarzenia jest leczenie zespołu objawów, które wskazują na stan zagrożenia życia.


Próbując jednak podjąć się zdefiniowania, The European Academy of Allergology and Clinical Immunology Nomenclature Comittee proponuje przyjąć definicję anafilaksji jako ciężkiej, zagrażającej życiu, uogólnionej lub układowej reakcji nadwrażliwości. Charakteryzuje ją gwałtowny rozwój zagrażających życiu problemów związanych z drożnością dróg oddechowych i/lub oddychaniem i/lub krążeniem, połączonych zwykle ze zmianami skórnymi w obrębie błon śluzowych. Innymi słowy anafilaksja jest to ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu, systemowa lub uogólniona, natychmiastowa reakcja nadwrażliwości. Nadwrażliwość natomiast to obiektywnie występujące, powtarzalne objawy wywołane przez ekspozycję na bodziec o sile (dawce) dobrze tolerowanej przez zdrowe osoby.


Za wystąpienie anafilaksji odpowiedzialne jest uwolnienie mediatorów zapalnych (np. histaminy), co powoduje rozkurcz naczyń krwionośnych, skurcz oskrzeli, obrzęk i zwiększoną przepuszczalność naczyń włosowatych.


Anafilaksja to reakcja bez wstrząsu, występująca w postaci pokrzywki, rumienia, obrzęku Quincke’go, skurczu oskrzeli, czy biegunki, natomiast wstrząs anafilaktyczny to anafilaksja z hipotensją czyli spadkiem ciśnienia krwi i tym samym przepływu tkankowego. Oba stany są zespołem objawów, a nie jednostką chorobową. Stąd też i leczenie przede wszystkim objawowe.


I C Z Y N N I K I  W Y W O Ł U J Ą C E


Przyczyn anafilaksji może być bardzo wiele. Ogólnie dzielą się na alergiczne i niealergiczne.


1. Alergiczne - leki, np. antybiotyki, cytostatyki, pokarmy, np. owoce morza, orzeszki ziemne, jady owadów błonkoskrzydłych, krew i preparaty krwiopochodne, alergeny wziewne, np. sierść, lateks.


2. Niealergiczne - z powodu bezpośredniego uwalniania mediatorów, np. opioidy, leki zwiotczające, koloidy, wysiłek fizyczny, nadwrażliwość na ASA i inne NLPZ, radiologiczne środki cieniujące, środki konserwujące.


Zważywszy na to, że anafilaksja o czynniku alergicznym występuje zazwyczaj po kolejnym zetknięciu się z alergenem (a nie po raz pierwszy) ciekawa jest statystyka Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Reakcja systemowa po ponownym użądleniu przez owada występuje u 60% chorych. Niestety w niealergicznym podłożu anafilaksji wstrząs może wystąpić już przy pierwszej ekspozycji na alergen.


Teoretycznie każdy pokarm i każdy lek może być przyczyną reakcji anafilaktycznej. W praktyce pokarmy i leki zależne są zazwyczaj od wieku. Dzieci reagują częściej na pokarmy (owoce morza, orzeszki ziemne), a dorośli na leki (leki zwiotczające, antybiotyki, NLPZ).


II O B J A W Y


O anafilaksji należy myśleć, jeśli objawy wystąpiły w ciągu kilku minut po kontakcie z alergenem i rozwijają się bardzo dynamicznie eksponując rozwijającą się niewydolność krążeniowo-oddechową. Zazwyczaj pojawiają się objawy towarzyszące, tj. alergiczne zmiany skórne i zmiany błon śluzowych. Rozpoznanie anafilaksji opiera się wyłącznie na ocenie klinicznej.


Należy pamiętać, że wielu pacjentów z anafilaksją nie jest leczonych w odpowiedni sposób z powodu występowania niegroźnych reakcji alergicznych (pokrzywka, nieżyt nosa). Nie należy tych objawów jednak lekceważyć, gdyż występują w 80% i często są pierwszymi objawami rozpoczynającej się reakcji anafilaktycznej! Mogą wystąpić w każdym miejscu na ciele pacjenta i ich nasilenie może być różne. Pocieszające jest jednak to, że według ERC 2010 u pacjentów, którzy prezentują zmiany skórne w większości przypadków anafilaksja się nie rozwija.


U części chorych ostre objawy ze strony przewodu pokarmowego w postaci kurczowych bólów brzucha, wymiotów, rzadziej biegunki mogą poprzedzać pełnoobjawową reakcję anafilaktyczną.


Dlatego też w postępowaniu ZRM ważne jest rozpoznanie reakcji, która zagrażają życiu pacjenta. Europejska Rada Resuscytacji dzieli je na trzy grupy w zależności od układu:


1. Zaburzenia drożności dróg oddechowych - obrzęk dróg oddechowych (np. gardła i języka - obrzęk gardła i krtani), chrypka, świst krtaniowy.


2. Zaburzenia wydolności oddechowej - narastająca duszność, osłuchowo świsty, hipoksja (z następczym zaburzeniem świadomości, np. splątaniem), bezdech.


3. Zaburzenia wydolności krążeniowej - blada, wilgotna skóra, tachykardia, hipotensja, zmiany niedokrwienne w EKGnagłe zatrzymanie krążenia.


Niewydolność krążeniowa to nic innego jak rozwijający się wstrząs anafilaktyczny (chłodna, blada i spocona skóra, zapadnięte żyły podskórne, hipotensja, oliguria/anuria, czasem bezwiedne oddanie moczu i stolca, utrata przytomności), który prezentuje się zaburzeniami w obrębie układu sercowo-naczyniowego, które mogą być przyczyną depresją mięśnia sercowego (w następstwie reakcji nadwrażliwości w patogenezie niewydolności serca dużą rolę odgrywa skurcz naczyń w krążeniu płucnym), nagłym rozkurczem naczyń, wzrostem przepuszczalności kapilar, czego następstwem jest wykrwawianie się chorego do własnego łożyska naczyniowego i ucieczka osocza do przestrzeni pozakomórkowej. Stąd objawy typowe dla wstrząsu hipowolemicznego. Bradykardia jest późnym objawem, ale bardzo niepokojącym – mogącym świadczyć o zagrożeniu zatrzymaniem krążenia! Wstrząs anafilaktyczny występuje co roku u około 1—3% osób. Częstszy jest u osób młodych i u kobiet.


III P O S T Ę P O W A N I E


1. Usunięcie ekspozycji na alergen, 2. Badanie ABCDE, 3. Odpowiednie ułożenie pacjenta, 4. Farmakoterapia, 5. Transport do szpitala



1. Usunięcie czynnika wyzwalającego


- przerwanie podaży leku/usunięcie żądła owada, itd.


- szybkie usunięcie jest bardziej istotne niż sposób jego wykonania


- w przypadku niemożliwości usunięcia ekspozycji na alergen – nie wolno opóźniać leczenia!


2. Badanie ABCDE


Zgodnie z ogólną zasadą, stwierdzenie zaburzenia podczas któregokolwiek z etapów oceny powinno zostać leczone przed przejściem do kolejnego punktu oceny.


W razie możliwości w niedrożnych drogach oddechowych trzeba zastosować sprzęt do udrażniania dróg oddechowych. Niedrożność dróg oddechowych może być bardzo poważnym problemem, gdyż ZRM „P” w postępowaniu w anafilaksji nie ma możliwości wykonania intubacji dotchawiczej w sytuacji, gdy pacjent dusi się na oczach zespołu. Postępowaniem doraźnym może być wykonanie zabiegu konikopunkcji, która znajduje się w kompetencjach ratownika zespołu podstawowego. Niemniej jednak sama anafilaksja może przysporzyć bardzo trudną intubację nawet w zespole specjalistycznym. Szpara głośni może być wąska z powodu obrzęku, dlatego zaleca się także, aby o ile to możliwe, unikać zwiotczenia. Jeśli intubacja się nie powiedzie, obrzęk może uniemożliwić przepływ powietrza podczas wentylacji workiem samorozprężalnym.


3. Ułożenie pacjenta


Zależy od aktualnego stanu. Jeśli pacjent nie prezentuje cech wstrząsu, to przede wszystkim pozycja powinna być wygodna dla pacjenta. W zaburzeniach oddychania - pozycja siedząca, a w zaburzeniach krążenia - płaskie ułożenie (z z uniesieniem kończyn dolnych lub nie). W ostatnim przypadku, jeśli pacjent zostanie posadzony lub spionizowany, może wystąpić zatrzymanie krążenia z powodu niskiej perfuzji.


4. Farmakoterapia


Farmakologiczne postępowanie ratunkowe w anafilaksji jest niezależne od jej patomechanizmu.


4.1. Adrenalina


Stosowana jest jako lek pierwszego rzutu u pacjentów z objawami zagrożenia życia podana domięśniowo w zewnętrzną powierzchnię uda (przednioboczna część mięśnia czworogłowego uda). Dobra odpowiedź na adrenalinę potwierdza anafilaksję.


Dawkowanie: dorośli i dzieci > 12 lat 0,5 mg im.; dzieci 6-12 lat 0,3 mg im.;


4.2. Tlenoterapia


Początkowo największe stężenie tlenu za pomocą maski bezzwrotnej z rezerwuarem. Następnie zależnie od wartości SpO2.


4.3. Płynoterapia


Z powodu zaburzeń krążenia należy włączyć szybki wlew płynów infuzyjnych (dzieci 20 ml/kg m.c., dorośli 500-1000 ml) drogą dożylną lub doszpikową. Następny wlew w zależności od parametrów życiowych pacjenta.


4.4. Leki drugiego rzutu (przeciwhistaminowe i sterydy)


- Leki przeciwhistaminowe (przeciwdziałanie rozkurczowi naczyń i skurczowi oskrzeli) – Clemastin 2 mg im. lub iv. Wybierając drogę dożylną lek należy rozcieńczyć w stosunku 1:5 w 0,9% NaCl. W przypadku podaży 2 mg, lek należy nabrać do strzykawki 10 ml i uzupełnić 8 ml NaCl. U dzieci zalecaną drogą jest podanie domięśniowe w dawce 25 mcg/kg mc.


- Glikokortykosterydy mogą być pomocne w leczeniu anafilaksji. Działają późno i mają znaczenie głównie w zapobieganiu nawrotom. Co prawda nie ustalono jeszcze optymalnej dawki, ale dawkowanie może być podobne jak w astmie (opisanej poniżej).


- β-2-mimetyki


Objawy anafilaksji i astmy mogą być takie same, dlatego należy rozważyć podaż leków rozszerzających oskrzela zgodnie z postępowaniem w zaostrzeniu astmy oskrzelowej.


- Inne leki wspomagające


Lekiem wspomagającym może być glukagon. Stosuje się go u pacjentów przyjmujących β-blokery.


Według algorytmu postępowania ratunkowego w anafilaksji u dzieci i dorosłych (Cichocka Jarosz E.: Algorytm postępowania ratunkowego w anafilaksji u dzieci i dorosłych. Alergia, 2010, 2: 17-23) glukagon askazany jest w przypadku utrzymywania się hipotensji i skurczu oskrzeli u chorych leczonych b-blokerami. Niestety podane dla lekarzy dawkowanie przewiduje jedynie drogę dożylną, a ratownicy medyczni i pielęgniarze/ki systemu mają do dyspozycji jedynie drogę domięśniową (wg. ustawy o PRM: Glucagon Hydrochloride, roztwór do wstrzykiwań (1 mg/fiol. + rozpuszczalnik), droga domięśniowa). W literaturze stanów nagłych również podanie domięśniowe wymieniane jest tylko i wyłącznie jako postępowanie w hipoglikemii. W pozostałych przypadkach opisywana jest droga dożylna.


5. Transport do szpitala


Pacjenci niewydolni oddechowo i hemodynamicznie powinni zostać przetransportowani do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego.


IV R Ó Ż N I C O W A N I E


- Astma


- Wrodzony obrzęk naczynioruchowy – obrzęk skóry, górnych dróg oddechowych i jelit często naśladujący ostry brzuch


- Reakcja z powodu przyjmowania IACE – mogą spowodować obrzęk naczynioskurczowy języka i podniebienia


- Zespół lęku panicznego – przymusowe przywiedzenie strun głosowych powodujące świst krtaniowy


Adrenalina i obawy z nią związane


Zdarza się, że występuje lęk służb ratowniczych przed podaniem adrenaliny w anafilaksji, mimo tego, że ERC 2010 przedstawiają ją jako lek pierwszego rzutu, gdy występują objawy zagrożenia życia. Adrenalina w anafilaksji i wstrząsie anafilaktycznym powinna zostać podana jak najszybciej. Zaletami stosowania adrenaliny domięśniowo są: duży margines bezpieczeństwa (pacjenta należy oczywiście monitorować), brak konieczności dostępu dożylnego (jest czas, żeby uzyskać linię obwodową po zastosowaniu wstępnego leczenia, jeśli mamy zamiar podawać leki) i łatwość wykonania techniki iniekcji. Droga podskórna i wziewna jest mniej skuteczna od drogi domięśniowej.


Wytyczne ERC dopuszczają powtórzenie dawki domięśniowej adrenaliny w przypadku braku poprawy parametrów pacjenta i bezpiecznie pod kontrolą HR, NIBP, SpO2 można stosować kolejne dawki co 5-15 minut.


Niezmiernie ważne jest, aby nie opóźniać podania adrenaliny, gdyż rokowanie w anafilaksji jest dobre, jeśli zastosujemy szybko odpowiednie postępowanie. Śmiertelne reakcje na pokarm są przyczyną bezdechu po 30-35 minutach, omdlenie i wstrząs po użądleniu przez owada pojawia się po 10-15 minutach, a śmierć z powodu dożylnego podania potencjalnego alergenu może nastąpić już po 5 minutach.


Warto zapamiętać


- Z reguły im wcześniej objawy pojawiają się po zadziałaniu bodźca, tym są cięższe, potencjalnie zagrażające życiu.


- U części chorych ostre objawy ze strony przewodu pokarmowego w postaci kurczowych bólów brzucha, wymiotów, rzadziej biegunki mogą poprzedzać pełnoobjawową reakcję anafilaktyczną.


- U większości pacjentów z alergicznymi zmianami skórnymi nie rozwija się anafilaksja.


- Nie stosować betablokerów i inhibitorów ACE u chorych z anafilaksją (i astmą) w wywiadzie.


- Adrenalina jest najważniejszym lekiem w wyprowadzeniu chorego z reakcji anafilaktycznej, brak bezwzględnych przeciwwskazań do jej zastosowania.


- W razie wskazań do podania, opóźnienie momentu wstrzyknięcia adrenaliny pogarsza rokowanie.


- Rokowanie w anafilaksji pogarsza strach przed leczeniem (zwłaszcza przed podaniem adrenaliny) oraz z drugiej strony ograniczanie leczenia do podania adrenaliny.


- Preparaty Calcium nie mają żadnego racjonalnego uzasadnienia do stosowania w anafilaksji


Z A O S T R Z E N I E  A S T M Y  O S K R Z E L O W E J


Astma to przewlekła choroba układu oddechowego, na którą cierpi bardzo wielu pacjentów. Słyszymy o niej wielokrotnie podczas wyjazdów zbierając wywiad. Często oczywiście to, co słyszymy jest nieprawdą (starsi pacjenci mają tendencję do nazywania wielu chorób układu oddechowego astmą, np. POChP), ale żeby zachować czujność należy znać kilka podstawowych faktów.


Astma oskrzelowa to schorzenie, które spowodowane jest przewlekłym zapaleniem dróg oddechowych. Powoduje to nadwrażliwość oskrzeli i ich skurcz, obrzęk błony śluzowej oskrzeli oraz zwiększone wydzielanie gęstej wydzieliny. Taki stan jest przyczyną:


- napadów świszczącego oddechu (skurcz oskrzeli i zmniejszenie światła przez wydzielinę)


- duszności (z powodu ograniczenia możliwości prawidłowej wentylacji)


- kaszlu i uczucia ucisku w klatce piersiowej


Pacjent ma problem z wydechem powietrza (obturacja oskrzeli), które znajduje się w jego płucach. Medyczne czynności ratunkowe mają na celu niedopuszczenie do śmierci pacjenta z powodu całkowitego ograniczenia przepływu powietrza w drogach oddechowych.



I O B J A W Y


Astma może mieć podłoże zarówno uczuleniowe (kontakt z alergenem wywołuje objawy, stąd może być pomylona z anafilaksją), jak i nieuczuleniowe (np. poinfekcyjne, aspirynowe, wysiłkowe).


Choroba ta może występować przewlekle lub tylko poprzez czynnik wywołujący. Stąd też wynika różne nasilenie objawów astmy.


Do zaostrzenia astmy zachodzi w momencie kontaktu z alergenem lub z powodu nieodpowiedniego leczenia (z różnych przyczyn) astmy przewlekłej. Głównymi symptomami zaostrzenia są:


- duszność wydechowa


- tachypnoe (ok. 30/min.)


- tachykardia


- SpO2 <90%


- hipotensja


- kaszel


- uruchomienie dodatkowych mięśni oddechowych


- lęk, pobudzenie, niepokój, zaburzenia świadomości


- pacjent nie jest w stanie wypowiedzieć całego zdania lub nawet słowa


Stan, w którym zaostrzenie astmy trwa dłużej niż 24 godziny lub nie reaguje na rutynowe leczenie betamimetykami to stan astmatyczny.


II P O S T Ę P O W A N I E


Osłuchiwanie


Kluczowym badaniem w chorobach układu oddechowego jest osłuchiwanie klatki piersiowej pacjenta.


Należy zwrócić uwagę przede wszystkim na takie zjawiska osłuchowe jak: świsty i furczenia (w stanie lekkim oraz po wdrożeniu terapii jako pozytywna odpowiedź na leczenie) oraz tzw. cichą klatkę piersiową” - znaczne ściszenie szmerów oddechowych (wskazuje na ciężki stan pacjenta, który jest spowodowany zbyt niskim przepływem powietrza w płucach.


SpO2 i EtCO2


Saturacja krwi tętniczej początkowo może być nieadekwatna do stanu rzeczywistego. SpO2 u chorych, którzy przyjmują duże ilości tlenu nie odzwierciedla stopnia hipowentylacji. Warto byłoby dlatego skorzystać z pomiaru EtCO2. Jednak w Polsce nieinwazyjny pomiar etCO2 bez intubacji tchawicy w warunkach zespołów ratownictwa medycznego nie jest powszechną praktyką. Jest to w duszności cenny parametr.Zmierzenie wartości końcowo-wydechowego CO2 jest możliwe zarówno u pacjentów po intubacji tchawicy, jak i bez wykonania tego zabiegu. Używa się do tego odpowiednio zmodyfikowanego cewnika nosowego. Kardiomonitor wyświetla zapis kapnograficzny na podstawie wydechów. Daje nam to realny obraz ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla we krwi pacjenta i pozwala precyzyjniej ocenić wydolność oddechową.


Początkowy spadek SpO2 związany z leczeniem spowodowany jest zwiększeniem przecieku płucnego. Wiąże się to z rozszerzeniem oskrzeli i naczyń przez zastosowane leki (przede wszystkim beta-2-mimetyki).


Badając pacjenta w stanie zagrożenia życia spowodowanego zaostrzeniem astmy, po udrożnieniu dróg oddechowych (A), przechodzimy do oceny oddechu (B). Pierwszym postępowaniem jest zastosowanie pozycji półsiedzącej


Lekami pierwszego rzutu zarówno w ZRM są:


1. Tlen w wysokim przepływie do uzyskania zadowalającej SpO2 (>92%).


2. Beta-2-mimetyk (Salbutamol 5 mg, u dzieci do 2 r.ż. 2,5 mg w nebulizacji co 15-20 minut) – rozszerzenie oskrzeli. Chcąc wykonać prawidłową nebulizację do pojemnika, który znajduje się w masce należy wlać odpowiednią ilość leku oraz rozcieńczyć 0.9% NaCl (2-3 ml), gdyż mniejsze ilości roztworu są mniej skuteczne (przy początkowych 2 ml roztworu ilość ta może wynosić 20%, przy 4 ml 40–60%). Zalecany przepływ tlenu to 8l/min (w przypadku SpO2 <92% należy ustawić większy przepływ). Nebulizacja powinna trwać 10 minut przy objętości roztworu 4-5 ml (do „wyparowania” całego leku). Maska powinna szczelnie przylegać do twarzy.


3. Sterydy (Hydrokortyzon 100-300 mg iv., u dzieci 4-8 mg/kg m.c., ew. metyloprednizolon) – działanie przeciwzapalne w oskrzelach.


Po zastosowaniu wstępnej farmakoterapii i ponownej ocenie pacjenta pod kątem wydolności oddechowej można zastosować dalsze postępowanie:


1. MgSO4 jedynie u osób dorosłych w dawce 2g iv. we wlewie kroplowym (powoduje rozszerzenie mięśni gładkich oskrzeli). Istnieją doniesienia o możliwości zastosowania siarczanu w objętości 2,5-5 ml w nebulizacji, co wiąże się z poprawą czynnościową płuc oraz nieistotnym zmniejszeniem częstości przyjęć do szpitala z powodu napadu astmy, jednakże aby potwierdzić te obserwacje potrzebne są dalsze badania.


2. Ewentualnie, gdy sytuacja jest już stanowczo niepokojąca, a szansa na szybkie dotarcie do szpitala jest nikła – można podać adrenalinę. Choć wytyczne dotyczące leczenia zaostrzeń astmy oskrzelowej nie uwzględniają stosowania adrenaliny ani wziewnie, ani podskórnie, ani domięśniowo, to podanie adrenaliny jest uzasadnione w zaostrzeniach przebiegających z anafilaksją. Dawkowanie jest takie samo jak w anafilaksji zarówno dla dorosłych, jak i dzieci.


3. Warto zacząć płynoterapię. Pacjent z powodu hiperwentylacji bardzo szybko się odwadnia (co wpływa z kolei na zwiększenie gęstości wydzieliny w oskrzelach).


4. Należy monitorować pacjenta i jak najszybciej rozpocząć transport do SOR.


Kiedy "pacjent się pogarsza"...


Oznacza to, że może dochodzić do całkowitej obturacji światła oskrzeli, która doprowadza do zagrożenia zatrzymaniem oddechu. Objawia się: całkowitym wyciszeniem świstów oddechowych, paradoksalnymi ruchami klatki piersiowej i brzucha, bradykardią, sinicą, pogorszeniem świadomośc.


III R Ó Ż N I C O W A N I E


Powyższe objawy mogą być przyczyną wielu chorób układu oddechowego. Należy zatem sprawnie wykluczyć obecność innych jednostek chorobowych, takich jak:


- Anafilaksja


- OZW (warto zrobić EKG, scharakteryzować duszność, zwrócić uwagę na ból w klatce piersiowej i wywiad)


- Niewydolność krążenia (wywiad)


- Ciało obce (wywiad oraz charakter duszności – wdechowa)


- Odma opłucnowa (osłuchiwanie, opukiwanie)


- Zespół hiperwentylacji (wywiad)


Warto astmę różnicować z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc. Należy zwrócić uwagę na takie czynniki, jak:


- najważniejszy jest wywiad (90% POChP występuje u palaczy)


- pora roku (astma częściej w miesiące wiosenne i letnie, POChP w jesienne i zimowe)


- wiek (POChP ludzie starsi, astma młodsi)


- reakcja na betamimetyki (POChP reaguje gorzej)


- astma to stan odwracalny, a POChP nieodwracalny, zazwyczaj postępujący


Pomimo dobrze zebranego wywiadu i zbadania pacjenta, różnicowanie tych dwóch stanów jest czasami niezmiernie trudne. Pokazały to niedawne badania opublikowane na łamach „Prehospital Emergency Care”. Przedstawiono wyniki badań o różnicowaniu astmy i POChP w postępowaniu przedszpitalnym przez ratowników w Australii. Porównano rozpoznania przedszpitalne u pacjentów, u których późniejsza diagnostyka potwierdzała lub negowała diagnozę. Astma została prawidłowo rozpoznana przez ratowników u 41% pacjentów, z czego wszystkich niewydolnych oddechowo w tej grupie było 84%. W grupie z rozpoznaniem zaostrzenia POChP z 82% pacjentów mających problem z układem oddechowym prawidłowa diagnoza ratownicza postawiona została w 57%.



Z A T R Z Y M A N I E  K R Ą Ż E N I A  S P O W O D O W A N E 


A N A F I L A K S J Ą  I  A S T M  Ą


Wytyczne ERC 2010 w NZK proponują zwrócić uwagę na takie aspekty jak:


1. Anafilaksja


- do NZK dochodzi zazwyczaj w wyniki wstrząsu anafilaktycznego lub z powodu obrzęku dróg oddechowych


- najczęstszym mechanizmem NZK jest PEA i asystolia


- ALS należy prowadzić według obowiązujących zasad, ale szczególny nacisk należy położyć na odwracalne przyczyny zatrzymania krążenia – hipowolemia i hipoksja


- mogą pojawić się problemy z drożnością dróg oddechowych i wentylacją


2. Astma


- przyczyną NZK może być ciężki skurcz oskrzeli, zaburzenia rytmu (z powodu niedotlenienia i działania leków), zaburzeń elektrolitowych, odma prężna


- zasady prowadzenia ALS nie zmieniają się


- może wystąpić problem z wentylacją z powodu wysokiego oporu w drogach oddechowych


- należy rozważyć szybką intubację – zagrożenie rozdęcia żołądka w następstwie używania worka samorozprężalnego


- wysokie ciśnienie, które potrzebne jest do wentylacji zwiększa ryzyko odmy prężnej


- należy liczyć się utrudnionym prowadzeniem uciśnięć klatki piersiowej (hiperinflacja pęcherzyków płucnych)


Autor: Maciej Latos


 


Piśmiennictwo dostępne w redakcji na życzenie.

Dodaj Komentarz

Musisz być zalogowany, by móc dodać komentarz.

Komentarze

Zobacz profil - olisadebek
cześć, fajny artykuł chociaż pisany trochę zbyt profesjonalnie jak dla mnie (oczywiście wiadomo jak ktoś jest lekarzem do dla niego super ale jako zwykly pacjent wolę jak przekazywane informację są łatwiejsze w odbiorze jak np tu https://www.stolicazdrowia.pl/310/anafilaksja-czym-czego-moze-doprowadzic/)

Społeczność

Najnowsze zdjęcia

  • Calgary Tow Truck Service
  • Pierwsza pomoc tonącym
  • Podstawowa Opieka Zdrowotna
  • Wzywając pogotowie, nie okłamuj dyspozytora
  • Nie czekaj, dzwoń!
  • Nie wzywaj pogotowia nadaremnie
  • Wzywaj z głową
  • Ratownik medyczny
  • Teraz już wiesz...
  • Miał zawał. Karetki nie było.
  • Zespół QRS i jego szerokość
  • STEMI może być...
  • Słupek
  • Zatrucia
  • Ratownik medyczny
  • Zarobki ratownika medycznego