Ratownictwo Medyczne i Pierwsza Pomoc - Ratunek24.pl

Wyniki badań poruszających istotne kwestie dotyczące ratownictwa medycznego w Polsce. Czyli nowe środki farmakologiczne w ZRM P

W drugim numerze kwartalnika EMS Ratownictwo Medyczne z 2016 roku redaktorzy portalu Ratunek24.pl opublikowali wyniki swoich badań poruszających istotne w opinii autorów kwestie dotyczące ratownictwa medycznego w Polsce.

 


 


Badania zostały przeprowadzone w związku z początkowo planowanym, a ostatecznie dokonanym opublikowaniem rozporządzenia zwiększającego kompetencje ratowników medycznych. Warto zaznaczyć, że tożsame zmiany zaplanowane są również dla pracujących w systemie pielęgniarek i pielęgniarzy systemu. 


W niniejszym artykule przedstawione zostały wyniki dwóch badań opartych na streszczeniach artykułów opublikowanych w EMS. Tym samym autorzy zachęcają do zapoznania się z pełnymi wersjami publikacji.


W 2015 roku na łamach portalu Ratunek24.pl udostępniono kwestionariusz ankiety, w którym zapytano o wykorzystywanie morfiny w analgezji przedszpitalnej przez ratowników medycznych i pielęgniarki/pielęgniarzy systemu. Jednocześnie tożsame pytania zadano praktykom w dwóch stacjach ratownictwa medycznego. Wyniki kwestionariusza internetowego nie zostały uwzględnione w przeprowadzonym badaniu pilotażowym z powodu braku możliwości weryfikacji deklarowanej praktyki w zespołach ratownictwa medycznego, co obniżyłoby w opinii autorów wartość merytoryczną przeprowadzonych badań. Inspiracją do zbadania opinii praktyków zespołów podstawowych były plany  rozszerzenia kompetencji ratowników o możliwość stosowania innego opioidu niż morfina. Wartym do odnotowania jest fakt, że opinia środowiska w sprawie poszerzenia listy leków nie była jednoznaczna. W innym pytaniu opublikowanym na portalu Ratunek24.pl dotyczącym chęci samodzielnego stosowania fentanylu odpowiedzi twierdzącej udzieliło jedynie 46,1% ankietowanych [1].


Celem badania przedstawionego w artykule Wykorzystanie morfiny w praktyce podstawowych Zespołów Ratownictwa Medycznego. Badanie pilotażowe była ocena wykorzystania morfiny w praktyce podstawowych ZRM [2]. Jak zostało wcześniej wspomniane opinie ratowników podstawowych ZRM zbadano za pomocą kwestionariusza ankiety własnego autorstwa. Badanie opinii zostało przeprowadzone w dwóch stacjach ratownictwa medycznego. Do udziału w ankiecie zostali zaproszeni kierownicy zespołów podstawowych w okresie od października do grudnia 2015 [2]. Uzyskano 36 odpowiedzi, dlatego wyniki powinny posłużyć jedynie jako doniesienie wstępne w badanym obszarze [2]. Wybrane wyniki dostępne w streszczeniu pracy prezentowały się następująco: 86% ratowników stosuje w swojej pracy morfinę u pacjentów zarówno dorosłych jak i pediatrycznych, a 14% tylko i wyłącznie u dorosłych. 58% respondentów nie dostrzega potrzeby dodawania innego opioidu do listy leków, które ratownik medyczny lub pielęgniarka/pielęgniarz systemu może stosować samodzielnie. Respondenci podają morfinę w dawkach frakcjonowanych w 63%, natomiast 8% respondentów stosuje jedynie dawkę jednorazową wynoszącą 2 lub 3 mg iv. W sytuacji braku przeciwwskazań do podania leku analgetycznego najczęściej wybierany jest ketoprofen. Tak odpowiedziało 69% respondentów [2]. Wnioski, które płyną z powyżej przedstawionych wyników i tych w oryginalnej pracy są następujące: ratownicy zespołów podstawowych wykorzystują morfinę w swojej praktyce. Większość zapytanych ratowników nie widzi potrzeby zwiększania uprawnień w zakresie analgezji opioidami. Skale oceny natężenia bólu są stosowane. Dawkowanie frakcjonowane morfiny jest zasadniczym sposobem stosowania leku. Objawów niepożądanych obawia się znaczna grupa badanych. Metoclopramid nie jest rutynowo stosowany w połączeniu z morfiną. Najczęstszymi stanami nagłymi, w których badani ratownicy stosują morfinę są ostre zespoły wieńcowe oraz urazy.


Drugi artykuł, pt. Opinia i wiedza ratowników medycznych w zakresie farmakoterapii i elektroterapii – nowe kompetencje, nowe wyzwania [3] miał na celu uzyskanie opinii tym razem wyłącznie ratowników medycznych na temat wybranych uprawnień nadanych Rozporządzeniem MZ w 2016 roku [4]. W tym badaniu oprócz opinii oceniono także wiedzę respondentów na temat zagadnień, o których zasadność wprowadzenia zapytano. W opinii autorów należy badać nie tylko chęci rozszerzenia kompetencji, ale przede wszystkim przygotowanie samych ratowników medycznych do stosowania nowych rozwiązań zgodnych z najnowszą wiedzą medyczną. Tylko w ten sposób zawód ratownika medycznego (podobnie jak pielęgniarek i pielęgniarzy systemu) może mieć szansę na dalszą pod względem merytorycznym profesjonalizację.


Opinie ratowników medycznych zostały zbadane za pomocą kwestionariusza ankiety własnego autorstwa i zebrane podczas trwania III Letniego Ogólnopolskiego Sympozjum Ratownictwa Medycznego w Grudziądzu. Respondenci odpowiadali na 25 pytań jednokrotnego wyboru, które dotyczyły uprawnień, które zyskali ratownicy medyczni [3]. Szczegóły dotyczące badanej grupy, treści i konstrukcji pytań oraz formy ich przedstawienia można znaleźć w oryginalnej pracy. Wybrane wyniki dostępne w streszczeniu prezentują się następująco: rozszerzenie kompetencji o samodzielne stosowanie fentanylu za zasadne uważa 74% respondentów, hydroksyzyny 92%, urapidylu 34%, metamizolu 90%, metoprololu 57%, paracetamolu 81%, ibuprofenu 65%, a adenozyny 62%. Za wprowadzeniem do samodzielnej praktyki przezskórnej elektrostymulacji opowiedziało się 69% respondentów, natomiast kardiowersji 63% badanych [3]. Wnioski, które wysnuli autorzy na podstawie otrzymanych odpowiedzi są dwa. Przeprowadzone badanie ujawniło braki w wiedzy respondentów na zadane pytania. Rozszerzenie możliwości terapeutycznych stosowanych przez ratowników medycznych powinno iść w parze z realizacją obowiązkowego programu kształcenia podyplomowego i jego systematycznej weryfikacji [3].


W przedstawionych powyżej artykułach autorzy zawarli również dyskusje opierając się na dostępnej literaturze polskojęzycznej (tj. prace oryginalne oraz w przypadku badania rozszerzenia uprawnień konsultacje do projektu rozporządzenia) oraz anglojęzycznej z bazy PubMed.


Obydwie publikacje należy traktować jako doniesienia wstępne ze względu na dostępny i przeanalizowany materiał badawczy. Jednocześnie według autorów warto prowadzić dalsze badania i obserwacje w tym zakresie.


Piśmiennictwo:


1. Uprawnienia ratowników medycznych. [www]: ratunek24.pl/uprawnienia-ratowników-medycznych, dostęp 24.02.2016.


2. Ladowska D., Latos M., Wykorzystanie morfiny w praktyce podstawowych Zespołów Ratownictwa Medycznego. Badanie pilotażowe, Emerg Med Serv, 2016;III,2:93-97.


3. Ladowska D., Latos M, Opinia i wiedza ratowników medycznych w zakresie farmakoterapii i elektroterapii– nowe kompetencje, nowe wyzwania, Emerg Med Serv, 2016;III,2:83-87.


4. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2016 r. w sprawie medycznych czynności ratunkowych i świadczeń zdrowotnych innych niż medyczne czynności ratunkowe, które mogą być udzielane przez ratownika medycznego.


 


Autorzy: Maciej Latos i Dorota Ladowska


 


Źródło: Emergency Medical Service

Dodaj Komentarz

Musisz być zalogowany, by móc dodać komentarz.

Komentarze

Nie ma jeszcze żadnych komentarzy

Społeczność

Najnowsze zdjęcia

  • Busy do Anglii
  • Protest
  • bosman
  • Pierwsza pomoc tonącym
  • Podstawowa Opieka Zdrowotna
  • Wzywając pogotowie, nie okłamuj dyspozytora
  • Nie czekaj, dzwoń!
  • Nie wzywaj pogotowia nadaremnie
  • Wzywaj z głową
  • Ratownik medyczny
  • Teraz już wiesz...
  • Miał zawał. Karetki nie było.
  • Zespół QRS i jego szerokość
  • STEMI może być...
  • Słupek
  • Zatrucia